Suudi Arabistan’da Vergi Oranları: KDV, Kurumlar Vergisi 

Suudi Arabistan vergi oranları, bölgede faaliyet göstermek veya yatırım yapmak isteyen işletmeler için kritik bir planlama girdisidir. Ülke; kişisel gelir vergisi bulunmayan yapısı, %15 KDV oranı ve yabancı şirketler için %20 kurumlar vergisi ile uluslararası yatırımcılar açısından rekabetçi bir vergi ortamı sunar. Zakat, Vergi ve Gümrük Otoritesi (ZATCA) tarafından yönetilen bu sistem, 2021 yılından itibaren zorunlu e-fatura uygulamasıyla dijital altyapıya kavuşmuştur. Bu rehberde; Suudi Arabistan’daki tüm vergi türlerini, güncel oranları ve yatırımcıların bilmesi gereken kritik ayrıntıları ele alıyoruz.

Suudi Arabistan Vergi Sistemine Genel Bakış

Suudi Arabistan’ın vergi yapısı, birbirinden farklı dört temel bileşenden oluşur. Bu bileşenler, şirketin sahiplik yapısına ve faaliyet türüne göre farklı biçimlerde uygulanır.

Önemli Ayrım: Yabancı ortaklı şirketler kurumlar vergisine (%20), Suudi Arabistan veya Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) vatandaşlarının ortak olduğu şirketler ise Zakat’a (%2,5) tabidir. Karma ortaklı yapılarda her iki yükümlülük oranlı olarak birlikte uygulanır.

Suudi Arabistan’da KDV (Katma Değer Vergisi)

KDV Oranı ve Uygulama Kapsamı

Suudi Arabistan, KDV sistemini 1 Ocak 2018 tarihinde %5 oranıyla uygulamaya koymuş; 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren oranı %15‘e yükseltmiştir. KDV, mal ve hizmetlerin tüm ticari işlem aşamalarında tedarik zinciri boyunca uygulanır.

KDV’ye tabi başlıca işlem kategorileri:

• Ticari mal satışı ve ithalatı
• Profesyonel hizmetler (danışmanlık, hukuk, muhasebe)
• Gayrimenkul ticari kiralamalar
• Telekomünikasyon ve dijital hizmetler
• Restoran, otelcilik ve turizm hizmetleri

KDV’den Muaf ve Sıfır Oranlı İşlemler

Tüm işlemler %15 KDV’ye tabi değildir. KDV sistemi iki farklı istisna kategorisi içerir.

Sıfır oranlı işlemler (%0 KDV — KDV indirimi hakkı korunur):

• İhracat (mal ve hizmet)
• Uluslararası yolcu ve kargo taşımacılığı
• Belirli ilaç ve tıbbi cihazlar
• Altın, gümüş ve platin yatırım araçları

KDV’den muaf işlemler (KDV indirimi hakkı kullanılamaz):

• Konut amaçlı gayrimenkul satış ve kiralamalar
• Belirli finansal hizmetler (faiz geliri, sigorta primi)
• Yerel toplu taşıma hizmetleri

KDV Kayıt Zorunluluğu ve Eşik Değerler

KDV kaydı ZATCA’nın online portalı üzerinden yapılır. Kayıtlı işletmeler, KDV beyannamelerini üç aylık dönemler halinde sunar (büyük işletmeler aylık beyan yükümlüsü olabilir).

E-Fatura (FATOORA) Sistemi

Suudi Arabistan, Aralık 2021 itibarıyla zorunlu e-fatura sistemini hayata geçirmiştir. FATORAH olarak bilinen bu sistem iki aşamada uygulanır:

Aşama 1 — Nesil (Generation): Tüm KDV mükellefleri faturalarını dijital ortamda oluşturur ve saklar. Kağıt fatura geçerliliğini yitirir.

Aşama 2 — Entegrasyon (Integration): Şirketler, fatura verilerini gerçek zamanlı olarak ZATCA sistemine iletir. Bu aşama şirket büyüklüğüne göre kademeli zorunluluk takviminde uygulanmaktadır.

FATOORA sistemine uyum sağlamayan işletmelere idari para cezası uygulanır. Yazılım altyapısının sisteme entegrasyonu, bu süreçte en kritik teknik gerekliliktir.

Suudi Arabistan’da Kurumlar Vergisi ve Zakat

Yabancı Şirketler için Kurumlar Vergisi (%20)

Suudi Arabistan’da yabancı ortak barındıran şirketler, yabancı ortağa atfedilen kâr üzerinden %20 kurumlar vergisi öder.

Temel uygulama kuralları:

• Vergi matrahı, IFRS veya Suudi muhasebe standartlarına göre hazırlanan mali tablolara dayanır.
• Vergi yılı takvim yılıyla örtüşür; mali yıl sonu 31 Aralık’tır.
• Yıllık vergi beyannamesi, mali yılın kapanmasından itibaren 120 gün içinde ZATCA’ya sunulmalıdır.
• Geçici vergi ödemeleri yıl içinde üç taksitte yapılabilir.

İndirilemeyen giderler:

• Aşırı faiz giderleri (kazanç aşındırma kuralları geçerlidir)
• İlişkili taraflara yapılan bazı ödemeler (transfer fiyatlandırması kuralları)
• Para cezaları ve idari yaptırım bedelleri

Suudi / GCC Ortaklı Şirketlerde Zakat (%2,5)

Suudi Arabistan vatandaşları veya GCC ülkesi vatandaşlarına ait şirket hisselerinde Zakat uygulanır. Zakat, kişisel gelir vergisi yerine İslami ilkelere dayalı bir servet vergisi olarak işlev görür.

Zakat matrahı:

• Zakat, kurumlar vergisinden farklı olarak kâr üzerinden değil, şirketin net aktiflerinin nisap hesaplamasına göre belirlenen değeri üzerinden hesaplanır.
• Oran yıllık %2,5‘tir.

Karma ortaklı yapılarda uygulama:

Bir şirketin ortakları hem yabancı hem Suudi uyrukluysa kurumlar vergisi (%20) yabancı hisse oranına, Zakat (%2,5) ise Suudi hisse oranına göre uygulanır.

Stopaj Vergisi (Withholding Tax)

Yurt dışına yapılan ödemelerde, ödemenin niteliğine göre stopaj vergisi uygulanır.

Suudi Arabistan’ın çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması (ÇVÖA) imzaladığı ülkelerle olan işlemlerde stopaj oranları indirilebilir. Türkiye ile Suudi Arabistan arasında ÇVÖA mevcuttur; güncel koşulların vergi danışmanınıza teyit ettirmeniz önerilir.

Suudi Arabistan’da Kişisel Gelir Vergisi

Suudi Arabistan’da kişisel gelir vergisi uygulanmaz. Bu durum hem Suudi vatandaşları hem de ülkede çalışan yabancı uyruklu bireyler için geçerlidir.

Çalışanlar açısından yükümlülük tablosu:

İşveren yükümlülükleri:

• Suudi çalışanlar için işveren payı sosyal güvenlik katkısı: %12
• Yabancı çalışanlar için çalışma izni (iqama) ve levies uygulanabilir; çalışan başına yıllık ücret sektöre göre değişir.

Kişisel gelir vergisi muafiyeti, Suudi Arabistan’ı uluslararası profesyoneller için özellikle finansal açıdan cazip kılan temel unsurlardan biridir. Yabancı mühendisler, teknoloji uzmanları ve yöneticiler net maaşlarını herhangi bir gelir vergisi kesintisi olmadan alır.

ZATCA ve Dijital Vergi Yönetim Sistemi

ZATCA (Zakat, Tax and Customs Authority), Suudi Arabistan’da tüm vergi ve gümrük işlemlerini yöneten merkezi otorite olarak 2021 yılında kurulmuştur.

ZATCA’nın dijital platformu üzerinden yapılabilecek işlemler:

• KDV kaydı ve beyanname sunumu
• Kurumlar vergisi ve Zakat beyannamesi
• E-fatura entegrasyonu (FATOORA)
• Vergi iadesi talepleri
• Vergi inceleme bildirimlerine yanıt
• Stopaj vergisi bildirimleri

ZATCA platformunun sunduğu avantajlar:

Sistemin tamamen dijital altyapıya taşınmış olması; raporlama sürelerini kısaltır, belge kaybı riskini ortadan kaldırır ve denetim süreçlerinde şeffaf bir kayıt izine sahip olmayı sağlar.

Suudi Arabistan’da Yatırımcılar için Vergi Avantajları

Kişisel gelir vergisi yok Çalışanlar ve bireysel yatırımcılar için sıfır kişisel gelir vergisi; net kazancın tamamının elde tutulmasını sağlar.

Rekabetçi kurumlar vergisi oranı %20 kurumlar vergisi oranı; Almanya (%30), Fransa (%25) ve birçok Avrupa ülkesine kıyasla daha düşük bir vergi yüküne işaret eder.

Özel ekonomik bölgeler (SEZ) NEOM, Kızıldeniz Projesi ve diğer Vizyon 2030 kapsamındaki Özel Ekonomik Bölgelerde faaliyet gösteren şirketler için vergi muafiyeti ve indirimli oranlar uygulanabilir.

Çifte vergilendirme anlaşmaları Suudi Arabistan’ın 50’yi aşkın ülkeyle imzaladığı ÇVÖA, stopaj vergisini azaltır ve çifte vergilendirmeyi önler.

Zakat avantajı Suudi ortaklı yapılarda %2,5 Zakat, %20 kurumlar vergisine kıyasla çok daha düşük bir yük oluşturur.

Vergi Uyumunda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Transfer fiyatlandırması kurallarına uyun. İlişkili taraflar arasındaki işlemler OECD standartlarına uygun piyasa fiyatlarıyla belgelenmek zorundadır. Aksi hâlde ZATCA ek vergi ve ceza uygulayabilir.

Beyanname son tarihlerini takip edin. KDV beyannamesi üç aylık dönemlerin sonunu takip eden 30 gün içinde, kurumlar vergisi beyannamesi ise mali yıl kapanışından itibaren 120 gün içinde sunulmalıdır.

FATOORA entegrasyonunu ertülemeyin. E-fatura zorunluluğuna uymayan işletmeler için ZATCA ceza uygulamaktadır. Muhasebe yazılımının ZATCA onaylı çözümle entegre edilmesi gerekir.

Karma ortaklık yapısını doğru raporlayın. Yabancı ve Suudi ortakların hisse oranları değiştikçe kurumlar vergisi ve Zakat yükümlülükleri yeniden hesaplanmalıdır. Yapı değişikliklerinin ZATCA’ya bildirilmesi zorunludur.

Stopaj vergisi yükümlülüklerini gözden kaçırmayın. Yurt dışına yapılan her ödeme stopaj vergisine tabi olabilir. Ödemenin niteliğinin doğru sınıflandırılması ve zamanında bildirilmesi, ek vergi riskini önler.

Başvurularda ve Vergi Yönetiminde Sık Yapılan Hatalar

Kişisel gelir vergisini kurumlar vergisiyle karıştırmak Çalışanlar için kişisel gelir vergisi yoktur; ancak şirkete atfedilen kâr üzerinden kurumlar vergisi veya Zakat ödenir. Bu iki yükümlülüğün birbirine karıştırılması mali planlamayı bozar.

KDV eşiğini takip etmemek Yıllık ciro büyüdükçe zorunlu KDV kayıt eşiği aşılabilir. Zamanında kayıt yaptırılmaması ZATCA cezalarına yol açar.

Sıfır oranlı ve muaf işlemleri karıştırmak Sıfır oranlı işlemlerde KDV indirimi yapılabilirken, muaf işlemlerde yapılamaz. Bu ayrımı gözetmeyen şirketler fazla KDV öder ya da iade hakkını kaybeder.

Yabancı tedarikçi ödemelerinde stopaj bildirimi yapmamak Yurt dışına yapılan hizmet bedeli ödemelerinde stopaj vergisinin hesaplanmaması ve ZATCA’ya bildirilmemesi yaygın bir hatadır.

E-fatura sistemine geçişi geciktirmek FATOORA entegrasyonu teknik altyapı gerektirdiğinden son ana bırakılması operasyonel aksaklıklara yol açabilir.

World Company Setup ile Suudi Arabistan Vergi Uyumunuzu Yapılandırın

Suudi Arabistan’da vergi yükümlülüklerinin doğru yapılandırılması; KDV kaydı, kurumlar vergisi beyannamesi, Zakat hesaplaması, stopaj bildirimleri ve FATOORA entegrasyonunu kapsayan çok boyutlu bir süreci içerir. World Company Setup, Suudi Arabistan’da faaliyet göstermeyi planlayan veya halihazırda aktif olan şirketler için vergi uyum süreçlerinin eksiksiz yönetilmesinde uzman danışmanlık hizmetleri sunar.

Suudi Arabistan’ın yanı sıra BAE, Estonya, ABD, Hong Kong ve Singapur gibi uluslararası pazarlardaki deneyim; şirketlerin çok ülkeli yapılarını vergi açısından optimize etmelerine ve küresel ölçekte uyumlu bir finansal çerçeve kurmalarına imkân tanır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Suudi Arabistan’da kişisel gelir vergisi var mıdır?

Hayır. Suudi Arabistan’da kişisel gelir vergisi uygulanmaz. Bu muafiyet hem Suudi vatandaşları hem de ülkede çalışan yabancı uyruklu bireyler için geçerlidir. Çalışanlar maaşlarını herhangi bir gelir vergisi kesintisi olmadan alır.

Suudi Arabistan’da kurumlar vergisi oranı nedir?

Yabancı ortaklı şirketlerde yabancı ortağa atfedilen kâr üzerinden %20 kurumlar vergisi uygulanır. Suudi Arabistan veya GCC vatandaşlarına ait hisseler ise net aktifler üzerinden %2,5 Zakat’a tabidir.

Suudi Arabistan KDV oranı ne zaman %15’e yükseldi?

KDV oranı, 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren %5’ten %15’e yükseltilmiştir. Bu artış, COVID-19 salgınının ekonomik etkilerini dengelemek amacıyla alınan mali önlemlerin bir parçasıdır.

Suudi Arabistan’da KDV kaydı için ciro eşiği nedir?

Yıllık vergiye tabi cirosu 375.000 SAR ve üzerinde olan işletmeler zorunlu olarak KDV kaydı yaptırmalıdır. 187.500 SAR ile 375.000 SAR arasındaki işletmeler ihtiyari olarak kayıt yaptırabilir.

Türk şirketleri Suudi Arabistan’da stopaj vergisinden nasıl yararlanır?

Türkiye ile Suudi Arabistan arasında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) mevcuttur. Bu anlaşma kapsamında belirli ödeme türlerinde stopaj vergisi oranları düşürülebilir. Uygulanacak oranın teyidi için güncel anlaşma hükümleri incelenmeli ve vergi danışmanlığı alınmalıdır.

NEOM gibi özel ekonomik bölgelerde vergi avantajları nelerdir?

Vizyon 2030 kapsamındaki Özel Ekonomik Bölgelerde (NEOM, Kızıldeniz Projesi, Diriyah vb.) faaliyet gösteren şirketler için kurumlar vergisi muafiyeti, indirimli KDV uygulaması ve diğer teşvikler sunulabilir. Bu avantajların kapsamı bölgeden bölgeye ve faaliyet türüne göre değişir; başvuru öncesinde güncel teşvik mevzuatının incelenmesi önerilir.

Suudi Arabistan’da e-fatura (FATOORA) zorunluluğu tüm şirketleri kapsıyor mu?

Evet. KDV mükellefiyeti olan tüm şirketler FATOORA sistemine dahil olmakla yükümlüdür. Entegrasyon kademeli olarak uygulanmakta; şirket büyüklüğüne göre farklı takvimler geçerlidir. ZATCA, zorunluluk tarihlerini resmi duyurularla günceller.

İletişim

Suudi Arabistan’da vergi oranları ve uyum süreçleri hakkında detaylı bilgi almak ve uzman danışmanlık hizmetimizden yararlanmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

📞 +971 58 520 41 03
✉️ [email protected]